Đích
đến cuối cùng của giáo dục không nằm ở điểm số mà là sự hoàn thiện nhân cách. Tại
Trung tâm GDNN - GDTX Thanh Trì, nơi học viên phải đối mặt với nhiều định kiến,
hành trình giáo dục nhân cách – bắt đầu từ lòng hiếu kính cha mẹ và tôn trọng
thầy cô – lại càng trở nên gian nan nhưng đầy giá trị.
Đạo
đức luôn là cái gốc của giáo dục. Ông cha ta có câu: “Tiên học lễ, hậu học
văn”. Khổng Tử từng khẳng định: “Hiếu là căn bản của đức hạnh, giáo dục phải bắt
đầu từ chỗ này”. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhấn mạnh: “Có đức mà
không có tài làm gì cũng khó, có tài mà không có đức là người vô dụng”. Những
nhận định từ cổ chí kim của các vĩ nhân tạo ra sự đồng điệu với lý luận giáo dục
hiện đại: Đích đến cuối cùng của giáo dục là đào tạo ra những con người tử tế,
biết sống hạnh phúc và có đạo đức.
Sản
phẩm của giáo dục chính là tấm gương phản chiếu chất lượng của quá trình giáo dục.
Sản phẩm ấy không chỉ đo đếm bằng thành tích học tập, mà thể hiện ở việc học
sinh có biết yêu thương, chia sẻ với người thân hay không; có biết tôn trọng thầy
cô – những người dẫn dắt mình cả trong trường học lẫn ngoài xã hội hay không.
Thế
nhưng, đạt được đích đến này tại môi trường giáo dục thường xuyên là một thử
thách không nhỏ. Đặc thù của Trung tâm GDNN - GDTX Thanh Trì là các lớp học đa
độ tuổi, nhiều em có hoàn cảnh đặc biệt, năng lực học tập hạn chế. Xã hội thậm
chí còn tồn tại định kiến, mặc định học sinh hệ GDTX là “hư” và “học dốt”.
Áp
lực từ những định kiến này đòi hỏi người giáo viên tại đây phải thay đổi. Thầy
cô không chỉ dạy chữ, mà phải vừa là nhà tâm lý, vừa là người bạn lớn để cảm
hóa những học sinh ngỗ nghịch. Trước khi dạy tri thức, thầy cô phải bền bỉ dạy
các em cách làm người tử tế, làm thế nào để hạnh phúc.
Dù
đối mặt với nhiều khó khăn, quả ngọt đã bắt đầu kết trái. Nhiều học sinh tại
Trung tâm đã nhận ra: Hiếu kính với cha mẹ, tôn trọng thầy cô chính là gốc của
đạo học. Qua từng trang viết, từng bài thu hoạch của cuộc thi phát động qua các
năm học, những nhận thức và cảm ngộ của các em đã chứng minh cho đạo lý được
người xưa đúc kết truyền đạt lại qua lời dạy dỗ của cha mẹ, thầy cô đã chuyển
hóa mạnh mẽ trong tâm hồn các em.
Lật
mở những dòng tâm sự mộc mạc nhưng đầy triết lý của các thế hệ học sinh, ta mới
thấu hiểu đạo lý này đã bám rễ sâu thế nào vào suy nghĩ của các em:
Em Vũ Thị Khánh Huyền (học sinh lớp 10A, năm học 2024 - 2025) chia sẻ sâu sắc trong bài viết cảm nhận: “Đạo lý ‘Hiếu thân tôn sư’ không chỉ là một câu nói, một lời khuyên suông mà đó là kim chỉ nam để sống tử tế và có trách nhiệm hơn trong cuộc đời”. Những điểm cao hay một tấm thiệp, một bức thư ý nghĩa tự tay làm tặng bố mẹ trong ngày kỷ niệm thực sự là món quà vô giá đem lại niềm vui cho bố mẹ. “Mỗi lần như vậy em thấy mình trưởng thành hơn một chút, biết nghĩ cho người khác nhiều hơn và biết rằng tình cảm gia đình là điều thiêng liêng không có gì có thể thay thế... Thực hành đạo lý ‘Hiếu thân tôn sư’ không chỉ là việc làm mà còn là niềm vui, là sự tự nguyện xuất phát từ trái tim”.
Một số chia sẻ trong bài cảm nhận về đạo
lý “Hiếu thân tôn sư”
của em Vũ Thị Khánh Huyền (học sinh lớp
10A năm học 2024 – 2025)
Cùng chung suy nghĩ, em Trần Quang Thiện (học
sinh lớp 12B, năm học 2024 - 2025) khẳng định: “Em tin rằng: một xã hội tốt
đẹp là xã hội bắt đầu từ những con người biết hiếu thảo với cha mẹ, biết kính
trọng thầy cô và sống có trách nhiệm với cộng đồng”.
Một số chia sẻ trong bài cảm nhận về đạo
lý “Hiếu thân tôn sư”
của em Trần Quang Thiện (học sinh lớp 12B,
năm học 2024 – 2025)
Em Hà Thị Lan Anh (học sinh lớp 11B,
năm học 2025 – 2026) cho rằng đạo lý “Hiếu thân tôn sư” là sức mạnh tinh thần
và động lực trí tuệ. Em cảm ngộ "Tại sao "Hiếu thân" và
"Tôn sư" lại luôn đi đôi với nhau? Bởi đó là 2 nguồn lực lớn nhất tạo
nên sức mạnh tinh thần cho mỗi cá nhân. Cha mẹ cho ta điểm tựa tinh thần, thầy
cô cho ta động lực trí tuệ... "Hiếu thân tôn sư" là bài học vỡ lòng
nhưng cũng là bài học suốt đời của mỗi chúng ta."
Không chỉ là nhận thức về mặt lý luận, đạo
lý ấy đã hóa thành một “dòng chảy âm thầm” thay đổi hành vi, lối sống hàng ngày
của các học sinh dưới mái trường Trung tâm GDNN – GDTX Thanh Trì.
Em
Nguyễn Minh Lan (học sinh lớp 12A, năm học 2025 - 2026) đã có những chia sẻ rất
chân thật, cảm động về đạo lý “Hiếu thân tôn sư” trong gia đình và trong môi
trường giáo dục thường xuyên. Trong gia đình em chia sẻ: “Với em hiếu thảo
với ông bà, cha mẹ đơn giản chỉ cần là một bữa cơm gia đình, một việc làm nhỏ
như phụ giúp ông bà, vâng lời cha mẹ, khiến mẹ vui lòng đó cũng là một niềm hạnh
phúc… những việc làm rất nhỏ thôi, nhưng đó cũng là những cố gắng của em, bản
thân em vẫn đang không ngừng cố gắng từng ngày học tập tốt, rèn luyện đạo đức
thật tốt để trở thành người có ích trong xã hội, khiến mẹ và ông tự hào về bản
thân em”. Em nhận thức được rằng bữa cơm gia đình tuy giản dị, “nhưng đó cũng
là ước mơ của rất nhiều người ngoài kia”. Khi đi học, em nhận ra rằng “dù
có ở môi trường học tập nào, chỉ cần chúng ta biết rèn luyện cả đức, cả trí thì
sẽ có thành công… em nghĩ rằng một môi trường GDTX sẽ bị thiệt thòi về nhiều thứ,
nhưng em đã sai vì suy nghĩ này. Khi được học tập ở đây, thầy cô rất thân thiện,
yêu thương học sinh. Thầy cô luôn tạo cho chúng em một môi trường học tập để
chúng em không bao giờ cảm thấy thua thiệt về mọi thứ… Thầy cô không chỉ dạy
chúng em về kiến thức mà còn dạy, rèn luyện cho chúng em về đạo đức làm người.
Cái cơ bản mà mỗi người cần có.” Và em cũng nhấn mạnh “Hiếu thân
tôn sư không chỉ là sự tri ân đối với công ơn sinh thành, dưỡng dục mà còn là cách để chúng ta phát triển bản thân,
xây dựng một xã hội văn minh, nghĩa tình”.
Một
số chia sẻ trong bài cảm nhận về đạo lý “Hiếu thân tôn sư”
của em Nguyễn Minh Lan (học sinh lớp 12A
năm học 2025 – 2026)
Ở
một cách cảm ngộ khác, em Nguyễn Ngọc Diệu Linh (học sinh lớp 10A5, năm học
2025 – 2026) cho rằng đạo “Hiếu thân tôn sư” chính là dòng chảy nuôi dưỡng tâm
hồn, “giúp em sống có tình cảm, có trách nhiệm, và biết tôn trọng những
người xung quanh. Em tin rằng nếu mỗi học sinh thực hành tốt hiếu thân tôn sư
thì không chỉ gia đình luôn ấm áp, môi trường học đường trở nên tốt đẹp hơn mà
xã hội cũng nhân văn, tiên tiến, văn minh, phát triển hơn".
Đặc
biệt, trước làn sóng bùng nổ của công nghệ và trí tuệ nhân tạo, góc nhìn mang
tính thời đại đầy bản lĩnh của học sinh Trung tâm chính là câu trả lời đanh
thép cho giá trị bền vững của giáo dục nhân cách. Em Phạm Minh Anh (học sinh lớp
11A, năm học 2025 – 2026) đã viết những dòng chia sẻ "Hiếu thân tôn
sư" không phải là bài học đạo đức khô khan để chấm điểm, mà là hơi thở, là
nhịp đập của trái tim biết yêu thương. Dù xã hội có tiến xa đến đâu, dù robot
có thay thế con người thì tình cảm thiêng liêng của cha mẹ và sự tâm huyết của
thầy cô vẫn mãi mãi là giá trị kim cương. Hãy nhớ rằng: Kiến thức có thể lỗi thời,
công nghệ có thể bị thay thế nhưng lòng hiếu kính cha mẹ và sự tôn trọng thầy
cô luôn là tấm hộ chiếu quyền năng nhất đưa bạn đến bất cứ nơi đâu trên thế
gian".
Sự
chuyển biến này không đến từ những bài lý thuyết suông, mà từ sự làm gương, uốn
nắn kiên nhẫn, đầy tình thương của các thầy cô qua từng hành động nhỏ nhất.
Là
người trực tiếp đồng hành cùng các em, cô Thái Thị Thu Hạnh – Tổ trưởng tổ Khoa
học xã hội, giáo viên môn Địa lý nhận định: “Làm gương là điều kiện tiên
quyết để giáo dục thành công”. Trong bài thu hoạch của mình, cô đã kể
những câu chuyện xúc động về cha mẹ - những người lao động hiền lành, giản dị
nhưng có tình yêu thương và sự hy sinh vô bờ bến. Cô thường xuyên hướng dẫn học
sinh áp dụng đạo lý vào các giờ học trải nghiệm, như viết thư bày tỏ lòng biết
ơn hoặc khuyến khích các em ghi lại việc tốt mỗi ngày vào “Nhật ký hiếu kính”.
Phương pháp này đã mang lại những cảm ngộ đầy xúc động, giúp thức tỉnh nhiều học
sinh từng oán trách cha mẹ, thầy cô khi bị nhắc nhở, yêu cầu nghiêm khắc.
Một số chia sẻ trong bài
cảm nhận về đạo lý “Hiếu thân tôn sư”
của cô Thái Thị Thu Hạnh
Trong
hành trình “gieo yêu thương”, cô Nguyễn Thị Nhung – tổ phó tổ KHTN, giáo viên
môn Sinh học nhận định “giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn
là gieo yêu thương và nuôi dưỡng nhân cách, sự tự tin cho học sinh… Học sinh
khi được giáo dục bằng sự chân thành và gương mẫu của thầy cô sẽ biết sống lễ
phép, biết yêu thương cha mẹ, kính trọng người lớn và có trách nhiệm hơn với bản
thân”. Với vai trò là giáo viên chủ nhiệm, cô luôn chủ động tìm hiểu
hoàn cảnh, cuộc sống của các em học sinh, nhận đỡ đầu và hỗ trợ chi phí cho học
sinh khó khăn. Cô lồng ghép giáo dục đạo lý hiếu thân tôn sư cho học sinh thông
qua các bài học, hoạt động thiện nguyện giúp đỡ người già neo đơn… Phương pháp
của cô không chỉ là hỗ trợ, gieo mầm yêu thương đối với học sinh mà còn lay động
đến cả những đấng sinh thành ra các em để cùng nhau “tạo nên môi trường
giáo dục giàu tính nhân văn, giúp học sinh phát triển toàn diện cả về tri thức lẫn
đạo đức”.
Một số chia sẻ trong bài
cảm nhận về đạo lý “Hiếu thân tôn sư”
của cô giáo Nguyễn Thị Nhung
Dưới
lăng kính của một giáo viên giảng dạy môn Vật lý, cô Hoàng Thị Nụ cho thấy góc
nhìn về đạo lý “Hiếu thân tôn sư” rất thú vị, cô viết “muốn cây xanh tốt,
phải sửa “đất” từ gốc, muốn trò ngoan, thầy phải tự “sửa mình” mỗi ngày… dùng
trái tim để cảm nhận những “tần số” rung động của lòng hiếu thảo và sự tôn kính”…
“Sửa đất” chính là việc cô giáo trở thành một người mẹ thứ hai, kiên nhẫn lắng
nghe những giọt nước mắt không lời. Với học sinh bỏ nhà đi bụi cô lựa chọn làm
người lắng nhe, đồng cảm, với học sinh học kém, cô lựa chọn bỏ qua điểm yếu ghi
nhận điểm tốt lấy đó làm điểm tựa nâng đỡ ước mơ cho các em, với lớp có nhiều học
sinh có hoàn cảnh đặc biệt cô lựa chọn những điểm sáng của 1 trong số các em để
truyền cảm hứng cho những bạn khác. Và như thế, cô khiến các em cảm nhận được
tình thương chân thành của mình, “trái tim” của các em sẽ “mở cửa để đón
nhận đạo lý làm người”. Kết thúc chuyến hành trình 3 năm phổ thông, cô
tin tưởng những học trò của mình “100% các em sẽ trở thành những người tử
tế mang theo đạo lý “Hiếu – Kính” đi muôn nơi” vì “Thành công của
các em không chỉ đo bằng điểm số hay vị trí xã hội, mà được đo bằng độ ấm của
trái tim biết hướng về cội nguồn”.
Một số chia sẻ trong bài cảm nhận về đạo
lý “Hiếu thân tôn sư”
của cô giáo Hoàng Thị Nụ
Để
ghi nhận và lan tỏa những giá trị này, giải thưởng “Hiếu thân tôn sư” đã được
Trung tâm phát động và duy trì hiệu quả. Minh chứng thực tế là số lượng học
viên tham gia tăng đều qua từng năm: năm học 2024 - 2025 ghi nhận 19 bài thu hoạch,
cảm nhận; đến năm học 2025 - 2026, con số này đã tăng lên 35 bài. Giải thưởng
được triển khai sâu rộng cho tất cả các giáo viên, nhân viên, học sinh của
Trung tâm.
Giáo viên và học sinh Trung tâm nhận giải thưởng “Hiếu thân tôn sư” trong
buổi tổng kết năm học 2025 – 2026 tại Cơ sở 3. Ảnh: Bùi Hà
Giáo
viên và học sinh Trung tâm nhận giải thưởng “Hiếu thân tôn sư” trong buổi tổng
kết năm học 2025 – 2026 tại Cơ sở 2. Ảnh: Minh Nguyệt
Những
con số biết nói cùng những câu chuyện chuyển biến người thật –việc thật chính
là sự tôn vinh xứng đáng cho nỗ lực của thầy và trò. Đó cũng là lời cam kết mạnh
mẽ của Trung tâm GDNN - GDTX Thanh Trì đối với phụ huynh và xã hội: Giáo dục tại
đây luôn lấy việc rèn luyện nhân cách, phẩm chất con người làm cốt lõi.